Interview Fleur Terpstra

Interview met mr. Fleur Terpstra – winnaar Mensa Fonds Award categorie Onderwijs 2017
Interview door Joost Jager



Fleur Terpstra is juriste en gespecialiseerd in juridisch-organisatorische vraagstukken. Door de roerige schoolcarrière van een jonger hoogbegaafd familielid en haar eigen ervaringen op school raakte ze betrokken bij de problematiek van hoogbegaafden in het Nederlandse onderwijssysteem. Tegenwoordig staat Fleur als jurist met haar bedrijf Terpstra Legal veelal ouders bij wiens kinderen dreigen vast te lopen in het onderwijs en soms thuis komen te zitten. Fleur ontving de Mensa Fonds Award vanwege haar combinatie van ervaring en juridische kennis van het onderwijsrecht, waarbij ze anderen prikkelt en uitdaagt om meer oog te hebben voor de behoeften van hoogbegaafde kinderen in het onderwijs.

Meer oog voor de behoeften van kinderen in het onderwijs. Je maakte het zelf mee.
Inderdaad. Ik verveelde me enorm in de klas. Toen ik tien jaar oud was bedachten ze dat ik maar naar de middelbare school moest gaan. Zie je het voor je? Mijn jongste broertje kwam helemaal niet mee op school. Op een gegeven moment zat hij thuis en ontstond er een conflict met de school. Ik studeerde toen rechten en ben stage gaan lopen bij de advocaat die hier bij betrokken was.


Dat kwam dus goed uit. En nu ben je gespecialiseerd in civiel- en onderwijsrecht.
Het is een veelzijdig rechtsgebied. Er is geen echt ‘handboek’ voor de zaken die je behandelt. Je moet altijd zelf een oplossing zoeken. Dat maakt het spannend en dynamisch. Helaas worden de uitspraken nauwelijks gepubliceerd, waardoor er maar weinig jurisprudentie is.

Kinderen die thuis zitten… dat kan toch helemaal niet in ons onderwijssysteem?
Het mag volgens de wet niet, maar het is de realiteit. Meestal ontstaat het thuiszitten geleidelijk: kinderen lopen vast in het systeem of worden ziek van school. Ouders hebben en voelen de plicht om voor hun kind te zorgen en soms hoort thuishouden daar ook bij. Het gebeurt gelukkig niet vaak dat een kind door een school wordt weggestuurd. Dat is een extreme maatregel. Daarbij is geen kind en geen situatie hetzelfde. Dat maakt het er niet eenvoudiger op.

Maar dan is een advocaat weer erg zwaar geschut…
Dat gebeurt zelden meteen. Als mensen bij ons komen kijken we zowel uit juridisch als onderwijskundig oogpunt naar de zaak. Meestal gaan we eerst in gesprek. Dat gaat niet alleen over de juridische aspecten, maar ook over wat betere opties zijn voor het kind qua onderwijs. Er is vaak al veel gebeurd, dus de prioriteit ligt bij rust en een oplossing voor het kind.

En op welk moment wordt jouw rol als jurist dominanter?
Mijn collega en ik werken altijd samen. Als het bemiddelende gesprek niet leidt tot een oplossing verandert onze insteek naar een meer juridische. Ik probeer daarbij altijd opbouwend te werken en niet vanuit een conflict. Maar soms is het al te laat. En dan krijg je een ander soort zaak. Dan moet je bijvoorbeeld naar de rechter of Geschillencommissie passend onderwijs.

Waar gaat het vaak mis?
De relatie tussen een school en de ouders staat in dit soort situaties al snel onder druk. De school ziet zich als deskundige, waardoor ouders zich miskend kunnen voelen. Ook omdat het gedrag van een kind thuis en op school enorm kan verschillen. Soms doen ouders een IQ-test met hun kind. Dan komen ze op school en die houdt ze een beroerde cijferlijst voor. Dat onderpresteren ook een symptoom van hoogbegaafdheid is gaat er bij veel scholen niet in.

Zie je inmiddels verbetering?
Zo lang de symptomen van hoogbegaafdheid niet worden begrepen of onderkend blijft het een lastig verhaal. Er worden inmiddels wel klasjes voor hoogbegaafde kinderen opgestart. Prachtig, maar hou er dan wel rekening mee dat kinderen met een IQ van 145+ erg van elkaar verschillen. Als er nu eentje niet mee komt, dan is er direct ‘iets mis’ met het kind. En dan zeg ik: het systeem is het probleem, niet het kind.

Laatst waren ‘thuiszitters’ weer in het nieuws. Je pleit in een reactie voor leerrecht.
Inderdaad. Leerplicht is mooi, maar waar zijn we mee bezig als we kinderen vrijstellingen geven omdat we niet weten wat we met ze aan moeten? Dat is een grote zwakte in ons onderwijssysteem. Ieder kind heeft het recht om te kunnen leren. Kinderen zijn wie ze zijn.
Daarom moeten we het systeem aanpassen.

Nog een laatste tip voor mensen die een Mensa Fonds Award ambiëren?
Er is veel onbegrip waarom hoogbegaafde kinderen zijn wie ze zijn. Dat is jammer. Als je een bijdrage kunt leveren aan het wegnemen van dit onbegrip, dan verdien je wat mij betreft een award!